علامت های تغییر دهنده، آشنایی با ساختمان ساز تار و مبانی دیگر در نرم افزار آموزش تار

آموزش شناخت علائم و اختصارات تار در نرم افزار آموزش تار

علامات تغییر دهنده ( عرضی): در موسیقی علاماتیست که قبل از نتها گذاشته می شود و صدای نت اصلی را تغییر می دهد یعنی زیرتر یا بم تر می کند. این علامات دیز، بمل، سری، کرن می باشند.

1- دیز علامتی است که هرگاه سمت چپ نتی قرار گیرد صدای آن را نیم پرده بالا می برد(زیر می شود)

2- بمل علامتی است که هرگاه سمت چپ نت موسیقی قرار گیرد صدای آن را نیم پرده پایین می آورد(بم می شود)

3- بکار خنثی کننده اثر دیز و بمل است در واقع بکار حالت احرای طبیعی یک نت است پس(دوبکار) همان (دو) و (سی بکار) همان (سی) است.

نکته: در نرم افزار آموزش تار علامات دیز و بمل جهت تمام نتها به کار برده میشود ولی از لحاظ عملی روی دسته تار برای تمام آنها محل اجرا وجود ندارد، به همین دلیل برای نتها بمل و دیز استفاده می شود.

دو علامت ویژه در موسیقی ایرانی 

از ابتدای قرن شمسی حاضر کوشش شد که اصول آموزش تئوری موسیقی ایران با استفاده از اصول و قواعد موسیقی اروپایی نوشته شود، استاد علی نقی وزیری موسیقی دان و تار نواز معاصر و نویسنده ی اولین کتاب های نظری مکتب جدید موسیقی ایرانی برا نمایاندن صدای مخصوص موسیقی ایرانی در سیستم نت نویسی اروپایی دو علامت ویژه را ساخت که با نام های سری و کرن شناخته می شوند. هرگاه علامت سری سمت چپ نتی واقع شود صدای آن را به اندازه ی تقریبی ربع پرده بالا می برد و هرگاه علامت کرن سمت چپ نتی قرار گیرد صدای آن را تقریباً به اندازه ربع پرده پایین می آورد.

آشنایی با ساختمان ساز تار

ساز تار از 6 سیم که بصورت جفت قرار گرفته اند، نقاره، دسته، گوشیها، پرده ها، خرک، شیطانک ، سیم گیر و پوست(بر روی کاسه و نقاره) تشکیل شده است.

بر روی دسته تار بین 24 تا 28 پرده بسته می شود که با انگشت گذاری در پشت آنها صدای نتهای مختلف موسیقی تولید می شود.

آموزش کوک کردن ساز تار به صورت دست باز

سیم های تار در حالت معمولی بصورت: نت دو(جفت سیم اول)، نت سل(جفت سیم دوم)، نت دو و دو بم کوک می شوند.

بر روی کاسه و نقاره تار پوست کشیده می شوند که هنرجویان نرم افزار آموزش تار باید مراقب باشند این پوستها در معرض رطوبت و یا گرمای زیاد قرار نگیرند زیرا با تغییر دما و یا در رطوبت زیاد، منقبض و منبسط می شوند و در هنگام نواختن، ایجاد صدای اضافی در تار می کنند.

آشنایی با مضراب تار

ساز تار با فلزی کوچک به نام مضراب نواخته می شود، سازهای نزدیک به تار در فرهنگ منطقه، عموماً با مضراب نواخته می شوند. مضراب در اشکال مختلف و جنسهای گوناگون استفاده می شود. سازهای عئذ، تار آذربایجانی و رباب نیز با مضراب نواخته میشوند، مضرب تار از دو قسمت تشکیل شده است: فلز و موم

1- فلز: فلز مضراب قسمتی است که مستقیماً به سیم ها برخورد می کند به گفته استادان قدیم، جنس فلز مضراب بهتر است از آلیاژی باشد که در اثر اصابت آن با سیم ها صدایی شفاف و زنگ دار به گوش برسد، استادان قدیم آموزش تار برای فلز مضراب، سنج را پیشنهاد می کردند که خوب آبدیده شده باشد. در حال حاضر بیشتر از جنس برنج و یا استیل مضراب را تهیه می کنند.

اندازه و شکل مضراب در تولید صدای تار نقش مهمی دارد. مضرابهای بلند هنگام اجرای مضراب ریز، صدای اضافی مانند خش خش تولید می کنند، مضراب های نازک ریز صدای تو خالی و کم عمقی ایجاد می کنند، مضراب با ضخامت معمولی و اندازه متوسط صدای برشته، شفاف و پخته ای ایجاد می کند و از این جهت برای نوازندگی تار مناسب است.

2- موم: جنس موم مضراب در تار، همان موم زنبور عسل است. موم مضراب باید سفت باشد و در اثر حرارت دست در حین نوازندگی ، در زمان طولانی تغییر شکل ندهد. برای این منظور می توان موم مضراب را با کمی خاکستر تمیز و پشم کرکی مخلوط کرد و به شکل خمیر درآورد امروزه از مواد قالب گیری دندان( که در دندانپزشکی کاربرد دارد) نیز به عنوان موم مضراب استفاده می شود. 

نحوه قرار گیری ساز تار در دست

در حالت کلی در حین نوازندگی ، بدن باید کاملاً آزاد و راحت قرار بگیرد بطوریکه هیچگونه اقباض و فضاری در بدن یا دستها بوجود نیاید. نحوه گرفتن ساز در دست باید به گونه ای باشد که هنرجو نرم افزار آموزش تار در تمام طول مدت تمرین( حتی تمرینات طولانی)، هیچگونه خستگی و یا دردی در بدن احساس نکند، بهتر است که هنرجویان آموزش موسیقی در هنگام تمرین روی صندلی نسبتاً کوتاهی بنشیند، پای راست باید کمی از زمین بالاتر قرار گیرد به این منظور می توان پای راست را روی پای چپ گذاشت و یا از یک سطح بلند و یا زیرپایی استفاده نمود. در هنگام نوازندگی دسته ساز کمی از سطح افق بالاتر قرار می گیرد قسمتی که سیم ها روی دسته قرار دارند باید به طرف روبرو قرار گیرد بطوریکه نوازنده نباید سیم های ساز را ببیند.

نحوه قرار گرفتن مضراب در دست

مضراب بین انگشت شست و انگشت اشاره دست راست قرار می گیرد و انگشت سوم مانند تکیه گاه زیر مضراب قرار می گیرد. انگشتها هنرجوی آموزش تار نباید به یکدیگر بچسبند وسفت شوند ولی باید از پشت در کنار همدیگر قرار بگیرند، حرکت دست راست از طریق مچ انجام می گیرد بهتر است قبل از شروع تمرین روی ساز، هنرجوی نرم افزار آموزش تار کمی تمرین مضراب زدن روی هوا انجام دهد تا مچ برای انجام حرکات مضراب روی ساز تار آماده باشد. مضراب باید کاملاً در میان انگشتان انعطاف پذیر باشد و با حرکت مچ در میان انگشتان حرکت داشته باشد، دست چپ تا قبل از شروع تمرینات پرده گیری، باید بطور آزاد روی دسته ساز تار قرار گیرد بطوریکه دسته تار روی آخرین بند انگشت اشاره دست چپ قرار گیرد و شست نیز پشت دسته در کنار انشگت اول قرار می گیرد.

نحوه قرار گرفتن دست چپ روی دسته تار

دست چپ هنرجوی آموزش موسیقی باید کاملاً آزاد و راست در پشت دسته قرار گیرد و کوچکترین انقباضی در انگشتان بوجود نیاید، انگشتان دست چپ باید روی جفت سیم تار دقیقاً پشت پرده ها قرار گیرند هر انگشت پس از احساس کردن پرده ساز باید پشت آن گیر کرده و جلوتر نرود سپس انگشت باید محکم روی سیم های تار بنشیند تا صدای نت شفاف و واضح باشد. انگشت شست همیشه در پشت دسته به موازات انگشت اول باقی می ماند، کف دست چپ باید همیشه دور از دسته ساز قرار گیرد تا انگشتان دقیقاً از بالا، پشت پرده ها قرار بگیرند.

فاصله مضراب با سیم

هنر جوی آموزش تار باید توجه کند مضراب به هنگام برخورد با سیم، نباید سیم را بکند، بلکه باید بصورت مورب به جفت سیم تار برخورد کند. این عمل، با کمی فشار آوردن به انتهای موم حاصل می شود. مچ دست، طوری روی سیم گیر قرار می گیرد که مضراب در حالت طبیعی داخل سیم باشد یعنی حدوداً سه چهارم یک مضراب طبیعی داخل سیم قرار گیرد. جدا نشدن مضراب از سیمها، نکته بسیار مهمی است که با توجه به این نکته، سرعت زیادتر و ریزها واضح تر می شود و مضراب های نرم و شفاف بوجود می آید.

 

 


دیدگاه خودتان را بنویسید



بلاگ آموزش موسیقی

ادامه مطلب