ساختمان ساز سه تار و نحوه کوک کردن آن در نرم افزار آموزش سه تار

آموزش کوک کردن و قطعات سه تار در نرم افزار آموزش سه تار

ساختمان سه تار

ساز سه تار از جنس چوب توت با کاسه ای گلابی شکل نیم کره ای و دسته ای نازک تر از دسته تار در بین آلات موسیقی ایران موجود است. وسعت صوتی سه تار مانند تار بوده و دارای فواصل کروماتیک می باشد.چهارسیم سفید، زرد، سفید، زرد از انتهای کاسه متصل به سیم گیر و سر دیگر آن ها به گوشی هایی که در انتهای دسته تعبیه شده اند بسته می شود. کوک نمودن سه تار در تعهد همین گوشی ها است.

صفحه سه تار

از چوب توت بدون گره انتخاب می شود، جهت چوب صفحه به نحوی استقرار می یابد که رگه های چوب به موازات دسته قرار گیرد. بعضی اساتید آموزش سه تار تحدب صفحه را تا حدود 2 میلی متر در وسط تائید نموده اند. ضخامت صفحه 2 میلی متر در وسط و 0/5 میلی متر در اطراف است. خرک به روی صفحه در فاصله 1/14 بین سیم گیر تا شیطانک قرار می گیرد.

سیم گیر سه تار

از جنس چوب و شاخ(بزکوهی) ست، شکل سیم گیر و طول آن به سلیقه سازنده بستگی دارد اما عرض آن چیزی حدود 8 میلی متر بیشتر از عرض دسته است.

خرک سه تار

از بعضی چوب ها از جمله شمشاد با طول 5 سانتی متر در پایین و 4 سانتی متر در بالا، خرک را با پابه هایی معمولاً سه تایی می سازند، با شیارهایی در حداقل عمق. خرک در سه تار و تار در محلی قرار دارد که دهنه ی کاسه در آن قسمت وسیع تر است. خرک در سه تار در فاصله4 الی 4/5 سانتی متر از سیم گیر مستقر می شود.

شیطانک سه تار

از جنس چوب، استخوان، عاج، با شیارهایی با حداقل عمق به ارتفاع حداکثر 1/5 میلی متر است.

گوشی سه تار

از چوب محکم ساخته می شود، سیم ها در سه تار مانند تار سوراخی برای عبور ندارند زیرا سیم ها از زیر پرده جهارلایی بالای شیطانک عبور نموده و به گوشی ها متصل می شوند. چهار گوشی سه تار متعهد نگهداری چهار سیم سه تارند، دو سیم سفید و دو سیم زرد.

پرده سه تار

25 الی 28 پرده بر سه تار بسته می شود پرده های نازک و ظریف، محکم و صاف در سه تار مورد نظر است. پرده ی قبل از شیطانک باید دارای استحکام بیشتری باشد. تنظیم پرده مذکور در محدوده شیطانک در صدای ساز موثر است و معمولا نوازندگان متبحر آموزش سه تار خود این کار را انجام می دهند.

سوراخ های صفحه سه تار

معمولاً ده سوراخ بر روی صفحه مشاهده می شود که یک سوراخ بزرگتر از بقیه است. شکل و نحوه استقرار سوراخ ها به سلیقه سازنده سه تار بستگی دارد.

کوک کردن ساز سه تار

هنگام کوک کردن ساز سه تار هنرجوی نرم افزار آموزش سه تار باید طوری سر پنجه را در دست بگیرد که(برای کوک کردن سیمهای اول و دوم) دو انگشت سوم و چهارم پشت سر پنجه و انگشتهای شست و اول و دوم دور گوشی های مربوطه و (برای کوک کردن سیمهای سوم و چهارم) دو انگشت سوم و چهارم در زیر دسته( سرپنجه) و سه انگشت شست و اول و دوم، دور گوشی های مربوطه قرار گیرند.

ابتدا گوشی را کمی به طرف راست بگردانید تا سیم آزاد شود و همزمان با نواختن چند مضراب بر آن و گوش کردن دقیق صدای آنها گوشی را بتدریج به طرف چپ بگردانید و با استفاده از انگشت های واقع در دو طرف سر پنجه گوشی را در جای خود محکم و تثبیت کنید.

به طور معمول سیم اول سه تار نسبت به دیا بازون(سی بمل) یا (لا) و هنگام همراهی با سازهای دیگر مطابق با (دو) دیابازون کوک می شود. سیم دوم فاصله ی چهارم درست پایین تر از سیم اول (سل) کوک می شود ضمناً سیم دوم از قدیم معمولاً برای اجرای دستگاه راست پنجگاه(فا) کوک می شده است سیم سوم و چهارم معمولاً به صورت اکتاو و با فواصل دیگر نسبت به هم کوک می شوند. لازم به یادآوری است سیم سوم هم صدا با سیم اول و سیم چهارم یک اکتاو بم تر کوک می شوند. در بعضی دستگاه ها یا آوازها سیم سوم و چهارم (ر) و در بعضی دیگر مانند شور(سل) سیم سوم(دو) و سیم چهارم(فا) کوک می شوند. در سه گاه به ترتیب سیم سوم(لاکرن) و هم صدا با پرده ی اول سیم(سل) و سیم چهارم (فا) کوک می شوند. بعضی از کوکهای دیگر بنا به اهمیت نتهای خاص دستگاهها یا آوازها و به ابتکار نوازنده انتخاب می شوند.

امیدوارم مطالب کوک کردن ساز سه تار . ساختمان ساز سه تار برای هنرجویان نرم افزار آموزش سه تار مفید واقع شده باشد.

بلاگ آموزش موسیقی

ادامه مطلب